قطعاتی از فک و دندان که بهتازگی در مصر کشف شدهاند، نشان میدهند گونهای از میمونهای بیدم اولیه (میمون انساننما) به نام ماسریپیتیکوس موگراِنسیس (Masripithecus moghraensis) حدود ۱۷ میلیون سال پیش در این منطقه زندگی میکرده است. این یافته میتواند دیدگاه ما را نسبت به محل تکامل اولین اجداد مشترک تمام میمونهای بیدم تغییر دهد.
بهریپورت نیوساینتیست، در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، تیمی از محققان دانشگاه منصوره مصر به رهبری دکتر شوروق الاشقر در محل باستانشناسی وادی مغرا واقع در شمال مصر، فکها و دندانهایی از دو میمون بیدم باستانی را شناسایی کردند. این فسیلها مربوط به رسوبات زمینشناختی با قدمت تقریبی ۱۷ تا ۱۸ میلیون سال هستند.
تیم در مجموع چهار نمونه فسیلی گرفتند که شامل بخش جلوی فک همراه با دو دندان آسیای متعلق به یک فرد و قطعهای از فک بدون تاج دندان مربوط به فرد دیگری بود. تجزیه و تحلیل دقیق این فسیلها نشان داد که آنها متعلق به گونهای جدید هستند که ماسریپیتیکوس موگراِنسیس نامگذاری شده است.
دکتر الاشقر و همکارانش معتقدند این میمون بیدم، نزدیکترین جد شناختهشدهی تمام میمونهای انساننمای زنده ازجمله انسانهای خردمند، گوریلها، شامپانزهها و نیز میمونهای بیدم کوچکتر مانند گیبونها و سیامانگها است.
همانطور که از اسمشان برمیآید، مهمترین تفاوت میمونهای انساننما با سایر میمونها، نداشتن دم است. این ویژگی با ساختار خاص فک و دندانها، آنها را ازنظر تکاملی متمایز میکند. میمونهای بیدم معمولاً اندازه بزرگتر و هوش بالاتری نسبت به سایر میمونها دارند.
تا پیش از این، تصور میشد اولین میمونهای بیدم در شرق آفریقا تکامل یافتهاند. بااینحال، کشف ماسریپیتیکوس موگراِنسیس نشان میدهد شمال آفریقا نیز ممکن است نقش مهمی در تاریخ تکامل این گروه ایفا کرده باشد. دکتر الاشقر توضیح میدهند: «این فسیلها نشان میدهند که داستان تکامل میمونهای انساننما پیچیدهتر از آن چیزی است که فکر میکردیم.»
مطالعات انجامشده روی فک و دندانهای این میمون بیدم، اطلاعات ارزشمندی را در مورد ویژگیهای ظاهری و رژیم غذایی آنها ارائه میدهد. به گفته دکتر الاشقر، مهمترین ویژگی که این فسیل را به عنوان یک گونه از میمونهای بیدم تعریف میکند، ساختار خاص فک آن است. بهطور دقیقتر، محل وصل شدن دو نیمهی فک دارای ویژگیهایی شبیه به میمونهای بیدم شناختهشدهی بعدی است و همین شباهتها، این موجود را در خط تکاملی آنها قرار میدهد.
دندانهای آسیای این میمون نیز بسیار گویا هستند: آنها کم ارتفاع، گرد و بهشدت دندهدار هستند. علاوه بر این، دندانهای آسیای دوم و سوم تقریباً هم اندازه هستند که نشاندهندهی رژیم غذایی متنوع این موجود است.
