بهریپورت خبرگزاری ایسنا، آژانس فضایی اروپا و مؤسسهی اپتوالکترونیک چین بهطور جداگانه اعلام کردهاند موفق به برقراری وصل شدنهای لیزری با شتاب گیگابیتی به ماهوارههای مدار بالا شدهاند؛ بدینترتیب اکنون دیدن میکنیم که وصل شدنهایی به باریکی یک پرتو لیزر قادر به طیکردن فواصلی هستند که پیشتر برای انتقال داده با شتاب بالا بیشاز حد ناپایدار تصور میشدند. هدف نهایی، حل مشکلات شبکهسازی فضایی مانند تأخیر شدید و وصل شدنهای ناپیوسته است.
ارتباطات لیزری بسیار حساس و ظریف هستند؛ برخلاف امواج رادیویی که مانند یک تور گسترده پخش میشوند، یک پرتو لیزر باید هدفی را که با شتاب هزاران کیلومتربرساعت حرکت میکند، بهطور دقیق نشانه بگیرد و همزمان با لرزشها و آشفتگیهای جوی نیز مقابله کند.
آژانس فضایی اروپا ارتباط لیزری را میان یک هواپیما و یک ماهواره زمینایستا برقرار کرد. این آژانس ۲۶-ام فوریه اعلام کرد که یک پایانهی ساخت ایرباس با عملیات موفق به ماهوارهی Alphasat TDP1 در ارتفاع ۳۶هزار کیلومتری زمین متصل شده است. این وصل شدن توانست بهمدت چند دقیقه شتاب ۲٫۶ گیگابیتبرثانیه را بدون از دستدادن حتی یک پکت حفظ کند؛ با چنین شتابی میتوان یک فیلم بلند ۴K BluRay بیستگیگابایتی را در عرض یک دقیقه انتقال داد.
فرانسوا لومبار، رئیس بخش هوش متصل در ایرباس، میگوید: «برقراری ارتباطات لیزری میان اهداف متحرک در فاصلهی ۳۶هزار کیلومتری از نظر فنی بسیار چالشبرانگیز است. با وجود حرکتهای مداوم، لرزش سکو و اختلالات جوی، باید دقتی فوقالعاده بالا در برقراری ارتباط داشت.»
دستاورد آژانس فضایی اروپا در برقراری ارتباط لیزری با شتاب گیگابایتی میتواند زمینهساز پایانی بر نقطهکور دیجیتال باشد و در دورافتادهترین مناطق جهان، وصل شدن پرشتاب را برقرار سازد؛ چه در کابین یک پرواز طولانیمدت، چه روی عرشهی کشتی تحقیقاتی در میانهی اقیانوس اطلس یا در خودرویی که از بیابان دورافتادهای عبور میکند.
در سوی دیگر میدان، مؤسسهی اپتوالکترونیک چین تنها چند روز پساز دستاورد تاریخی آژانس فضایی اروپا، در روز دوم مارس از دستاورد تحسینبرانگیز دیگری پرده برداشت؛ چینی توانستند به شتاب انتقال دادهی یک گیگابیتبرثانیه در فاصلهی ۴۰هزار کیلومتر دست یابند. پژوهشگران چینی از یک ایستگاه زمینی لیزری بهقطر ۱٫۸ متر را برای دریافت نور از ماهوارهای نامشخص استفاده کردند. وصل شدن میان ایستگاه زمینی و ماهواره تنها در چهار ثانیه برقرار شد و بهمدت سه ساعت حفظ شد.
مؤسسهی اپتوالکترونیک چین تصور میکند چنین ارتباط پرشتابی ممکن است ماهوارهها را از رلههای منفعل به هابهای پردازش هوشمند تبدیل کند؛ هابهایی که قادر به اجرای دستورالعملهای پیچیده و آنی هستند. پژوهشگران چینی در مورد یوزردهای نظامی این فناوری سکوت محتاطانهای اختیار کردند و ترجیح دادند بهجای بحث دربارهی یوزردهای میدان نبرد، بر جنبهی علمی موضوع تمرکز کنند.
ماهوارههای زمینایستا از نظر فاصله پیشتاز هستند؛ اما مدار پایین زمین از نظر توان خام انتقال داده، برتری دارد. در ماه ژانویهی ۲۰۲۶، چین اعلام کرد که به رکورد جدیدی در مدار پایین زمین دست یافته و ارتباط لیزری با شتاب ۱۲۰ گیگابیتبرثانیه برقرار کرده که دو برابر رکورد قبلی این کشور بوده است.
در همین حال، اسپیسایکس مقدمات را برای پرتاب نسل سوم ماهوارههای استارلینک آماده میکند؛ ماهوارههایی که برای عبور از مرزهای فعلی طراحی شدهاند. انتظار میرود ماهوارههای نسل جدید استارلینک ظرفیت دانلود در حد ترابیتبرثانیه و ظرفیت بارگذاری بیشاز ۲۰۰ گیگابیتبرثانیه فراهم کنند.
