یک نفر مینویسد نیازش فوری است و برای کانفیگ ۱۰ مگابایتی هم حاضر است هزینه کند. بعضی از فروشندههای پروکسی هم گاهی رمزارز میگیرند. اقتصادیترینشان این است: «کانفیگ ۱۰ گیگابایتی، ۱۵ دلار با خرید کریپتو.»
این کانفیگها از کجا میآیند؟ بررسی کردنهای زومیت نشان میدهد که در روزهای گذشته رنج آیپیهایی از برخی دیتاسنترها و پرووایدرها نه تنها به اینترنت بینالملل اجازه دسترسی داشتهاند، بلکه کانفیگهایی از آنها به بازار فروشندههای فیلترشکن رسیده و تا ۱۵ میلیون تومان هم معامله میشود.
در روزهای قبل قیمتها در این بازار مکاره مثل تالار بورس تند تند به روز میشد اما در یازدهمین روز قطعی اینترنت، کسبوکارشان بالاخره کمی خلوتتر شده است. هم تعداد بالای فریب و اسکم بین فروشندها افراد را برای خرید یک تانل باز به دنیای آزاد ناامید کرده و هم راههای دیگری برای وصل شدن پیدا کردهاند. راههایی که اصلا آسان نیست. اینها روایتی است که همین فروشندههای ویپیان به زومیت میدهند.
راهیان اینترنت
اینترنت در لب مرز به شکل سنتیتری معامله میشود. چه کسی فکرش را میکرد برای دو گیگابایت آدمها پول لاگآوتی و عوارض و بیمه بدهند، دو قدم آن سمت سیمهای خاردار و گیت بایستند، یک ایمیل چک کنند و دوباره برگردند؟
راننده میگوید که آنها غیر از عوارض لاگآوت، ۵ هزار دینار پول بیمه هم میدهند که از کشور خارج شوند، آن طرف مرز از سالن ترانزیت سیمکارت عراقی بگیرند و به کارشان برسند
راننده تاکسی که موهایش را در راه خوی به مرز رازی سفید کرده میگوید این روزها مسافرهای زیادی را تا دم خط برده. «آدمها برای یک شب رفتهاند وان ترکیه و برگشتهاند.»
خرید سیمکارت عراقی در مرز باشماق
در مریوان اوضاع به همین منوال میچرخد. راننده یک پژو ۴۰۵ تا پیش از این مسافران ایران را لب مرز کردستان عراق میبرد از شنبه، بیستم دیماه، مسافرانش را نه برای تفریح، بلکه برای اینترنت به مرز باشماق میبرد. راننده میگوید که آنها غیر از عوارض لاگآوت، ۵ هزار دینار پول بیمه هم میدهند که از کشور خارج شوند، آن طرف سالن ترانزیت سیمکارت عراقی بگیرند و به کار و بارشان برسند.
او میگوید هرکسی سیمکارت عراقی داشته، از قبل دارد و امروز مثل یک شی ارزشی از آن محافظت میکند
خودش پیج اینستاگرامی داشته که حالا نگران افت مخاطبان آن است و در این مدت نتوانسته با رومینگ یا راههای دیگر این صفحه ثابت نفرین شده را تکان دهد. او میگوید هرکسی سیمکارت عراقی داشته، از قبل دارد و امروز مثل یک شی ارزشی از آن محافظت میکند.
سیمکارتهای عراقی در بوشهر تا ۳۰ میلیون تومان هم خرید و فروش شدهاند
سیمکارت خارجی ۳۰ میلیون تومانی در بوشهر
بعضی از سیمکارتهای عراقی گاهی حتی تا بوشهر هم خط میدهد. این حرف یکی از اهالی بانه است. این کیتهای کوچک حالا در بوشهر که از مرز دورتر هستند تا ۳۰ میلیون تومان هم خرید و فروش شدهاند. برای تاجری که با اینترنت کار میکند حتما ارزشش را داشته این پول را بدهد.
دورهمیهای ۲۰۰ نفری در مرز برای استفاده از اینترنت
ساکنان «بانه» هم در این مدت میزبان مسافران زیادی بودند که برای اینترنت به مرز میآمدند. مسافران این روزهای اینترنت میگویند: «هفته گذشته نزدیک مرزها ساعاتی از روز شلوغ میشد. تا روزهای ابتدایی میشد که فقط نزدیک مرز شوی و با همین سیمکارتهای داخلی رومینگ کنی. به همین خاطر گاهی بعضی از نقاط ۲۰۰ نفر آدم جمع میشدند که به اینترنت وصل شوند یا تماسی بگیرند.» ولی بعد دیگر همین هم جواب نداد و فقط باید با سیم کارت خارجی به دنیا وصل میشدند.
بررسی کردن وضعیت اینترنت مرزی کشور نشان میدهد هر شهری که فاصله کمتری با نقاط شهری کشور مجاور داشته در این مدت میزبان مهمانهای بیشتری برای استفاده از اینترنت بوده است. چرا که آنتندهی کشور همسایه اینطور در مرز قویتر بوده و پوششدهی آن دستی به گوشی ایرانیها هم کشیده است.
راه وصل شدن ایسیمها در مرز
یک کارشناس اینترنت اضافه میکند که داشتن ایسیم در مرزها میتوانست گوشیها را به اینترنت متصل کند. توضیحات بیشتر نمیدهد که هر یک کلمه بیشتر میتواند همین دریچههای کوچک به بیرون را هم مسدود کند.
توضیح وحید فرید، کارشناس اینترنت درباره وصل شدن به اینترنت خارجی این است: «وقتی شما آنتن خدمتدهنده خارج از کشور را ببینید میتوانید با آن سیمکارت به آن وصل شوید. از سوی دیگر وقتی اپراتور خارجی و گوشی ایسیم را قبول کنید، اینترنت کار خواهد کرد. یعنی ایسیم به بیتیاس خدمتدهنده خارجی متصل خواهد شد.»
هر جا ویپیان روشن شد، آنجا سرای من است
یکی از مسافرانی که در این روزها قدم به قدم دنبال علامت دیتا گشته است، در یکی از همین گروهها نوشته است: «لب مرز شرقی کشور آمدم و سیمکارت افغانستانی انداختم. لب مرز ترکمنستان آمدم. خودم را رساندم به لب مرز آذربایجان و آنجا با یک واسط که خط رومینگ داشت با مادرم یک دقیقه حرف زدم. رفتم رمز مهران و آنجا با یک سیمکارت عراقی به اینترنت وصل شدم. بعد رفتم از مرز خسروی رد شدم، عوارض لاگآوت دادم.»
کامیوندار هراتی تا لب مرسید، گوشی گران قیمت آیفونش را داد تا هنگامی که مشغول ترخیص اجناسش است، مردم با هاتاسپات کارهایشان را بکنند
مثل یک مارکوپولو در ۱۰ روز قطعی اینترنت دور تا دور این مرز را گشته و هر بار یک نقطه ایستاده است تا ویپیان علامت سبز وصل شدن را نشان دهد. هر جای ایران این نقطه سبز شد، سرای اوست.
مرز افغانستان هم اوضاع به همین منوال است. یکی از همین افرادی که تا مرز افغانستان رفته میگوید: «کامیوندار هراتی تا لب مرسید، گوشی گران قیمت آیفونش را داد تا هنگامی که مشغول ترخیص اجناسش است، مردم با هاتاسپات کارهایشان را بکنند.» شتاب؟ بسیار کم. آن اندازه که کاری که میتوانست در ۱۰ ثانیه تمام شود ۱۵ دقیقه زمان برده است.
قطعی اینترنت و بیاعتمادی افراد به هم
«چطوری وصلی؟» این اولین سوالی است که در کانال ویپیان فروشها، تازهواردها از قدیمیها میپرسند. همه بدگمان هستند که نکند نفر قبلی راهی را دور زده و او از آن راه میانبر محروم شده باشد. این چتها را یوزری که پروکسی خریده نشان میدهد.
آنهایی که این مدت اینترنت داشتند واقعا چطور وصل بودند؟ نماینده مجلس، کارشناس روابط بینالملل یا استاد دانشگاهی که با شبکه تلویزیونی الجزیره و رسانههای تصویری دیگر مصاحبه میکردند، رسانههای مستقل و وابسته از کجا اینترنت بینالملل میآوردند؟
با یک پروکسی خیراتی برای دقایقی میشود وارد یکی از همین گروهها شد که داخل آن پروکسی میفروشند. برای وصل شدن با «پروکسی خیراتی» دقایق زیادی صبر میکنید تا از خیل جمعیتی که پشت این کد برنامهها ایستادهاند، شما انتخاب شوید و عبور کنید. دیگر چه راههایی وجود داشته است؟ این همان سوالی است که در گروه ویپیان فروشها می توان به آن جواب داد.
فروش پروکسی از دیتاسنتر داخلی یا از استارلینک؟
کسی نمیداند که سر و ته بسیاری از پروکسیهای فروشی به کجا وصل میشود اما حدس اول همه یکی است: استارلینک. با این حال همه فروشندههای پروکسی، به استارلینک تانل نزدهاند. اولا به این دلیل که منطقی نیست که با این ریسک زیاد صاحب استارلینک برای یکی، دو میلیون تومان، خود را در معرض شناسایی قرار دهد.
منطقی نیست که با این ریسک زیاد صاحب استارلینک برای یکی، دو میلیون تومان، خود را در معرض شناسایی قرار دهد
دوما حالا با گذشت ده روز از خاموشی دیجیتال به نظر میآید برخی دیگر از فروشندهها پروکسی خود را از دیتاسنترهای داخلی تامین میکنند و به فروش میرسانند. این را برخی از کارشناسان اینترنت به زومیت میگویند.
فروش کانفیگ سرورهای داخلی به قیمتهای گزاف
روزهای اول اینترنت دیتاسنترها قطع بود اما شهابالدین حسینی، کارشناس شبکه با بیان اینکه از روز دوم به بعد برخی از سرورها اینترنت داشتهاند، میگوید: «نمیگویم همه سرورها، اما از روزهای اخیر برخی از افراد اینترنت خود را از برخی از دیتاسنترها میگرفتند. برخی دیگر هم همین کانفیگها را به قیمتهای گزاف میفروختند. مثلا یک کانفیگ متصل به یک مرکز داده را تا ۱۵ میلیون تومان هم معامله کردهاند. الان آن سرور را آنقدر فروختهاند که شتاب آن بسیار پایین آمده است.»
برخی از افراد کانفیگ دیتاسنترهای داخلی را به قیمتهای گزاف میفروشند. مثلا یک کانفیگ متصل به یک مرکز داده را تا ۱۵ میلیون تومان هم معامله کردهاند
مشکل اما از جایی شروع میشود که با افزایش تقاضا، اسکم یا همان خالی فروشی رشد بالایی پیدا کرده است. حسینی میگوید: «به خاطر شرایط امروز ویپیان فروشها دیگر اکانت آزمایش نمیدهند به همین خاطر هم موارد متعددی پیش میآید که پس از تبلیغات، فرد را فریب دادهاند.»
فریبکارانی که حتی هیچ ابایی از آن ندارند که دستشان رو شود و به راحتی و با افتخار به فعالیتشان در گروه ویپیانفروشها ادامه دادن میدهند و آدمهای بیشتری را به واسطه نیازشان به دام میاندازند.
