کودکان در بازیهای خود بهخوبی نقشهای مختلف را ایفا میکنند یا برای عروسکهایشان مهمانی چای ترتیب میدهند. تا به امروز تصور میشد قدرت تخیل و درک پدیدههای غیرواقعی تنها در انحصار انسان است؛ اما اکنون پژوهشگران میگویند بونوبوها نیز از این توانایی ذهنی بهرهمند هستند.
یافتههای مطالعهای تازه نشان میدهد که بونوبوها، خویشاوندان نزدیک و هوشمند انسان، همانند کودکان توانایی غوطهورشدن در دنیای بازیهای خیالی و تظاهر را دارند. پژوهش با تمرکز بر رفتار یک بونوبوی استثنایی به نام کانزی که در مارس ۲۰۲۵ در ۴۴ سالگی درگذشت، ثابت میکند این پستانداران میتوانند موقعیت اشیاء نامرئی را در سناریوهای ساختگی بهدقت ردیابی کنند.
ریپورتهای غیررسمی در گذشته نیز از رفتارهای عجیب میمونهای بیدم روایت داشت؛ برای نمونه، دیدن شده بود که شامپانزهای جوان در جنگلهای گینه با قراردادن یک بالش برگی دستساز روی سر خود بازی میکند یا بونوبویی در اسارت تلاش میکند از روی عکس بلوبری، میوههای خیالی را بچیند و بخورد.
حیوانات واقعاً مفهوم «تظاهر» را درک میکنند
بااینحال، دانشمندان همیشه با تردید به رفتارهای یادشده مینگریستند و احتمال میدادند که این اعمال صرفاً تکرار آموختههای قبلی برای دریافت پاداش باشد، نه فرآیند ذهنی مبتنی بر تخیل. دکتر آمالیا باستوس، پژوهشگر در دانشگاه سنت اندروز و نویسندهی اصلی مطالعه، میگوید: «پژوهش تازه برای اولینبار در محیطی آزمایشگاهی نشان داد که حیوانات واقعاً مفهوم تظاهر را درک میکنند.»
پژوهشگران در جریان مطالعه، ابتدا به کانزی که توانایی درک زبان انگلیسی را داشت، آموختند تا به ظرفهای حاوی آبمیوهی واقعی اشاره کند. در مرحلهی اصلی آزمایش، دو لیوان شفاف و کاملاً خالی در مقابل او قرار گرفت و پژوهشگری با یک پارچ خالی، تظاهر به پرکردن آنها کرد؛ سپس در حرکتی نشان دادنی، محتوای خیالی یکی از لیوانها را به پارچ برگرداند.
