بنابراین، نوری که از کهکشان هدف به نام MRG-M0138 میآید، توسط یک خوشه کهکشانی در پیشزمینه، تاب برداشته و بزرگنمایی شده است. این امر، جرم دوردست را با جزئیات بیشتری در کانون توجه قرار داده است.
ریچارد الیس، نویسندهی ارشد مطالعه از کالج دانشگاهی لندن، بهنقل از آیافال ساینس میگوید: «این دو فناوری با هم توانستند سطحی از تفکیک زاویهای را برایمان فراهم کنند که معادل دیدنی یک سکه روی سطح ماه است.» پژوهش که به رهبری اندرو نیومن از موسسهی کارنگبندیی ساینس انجام شده است، رویکردی اساسی را برای درک دورهای مهم در تکامل کهکشانها ارائه میدهد.
جرم این سیاهچاله شش میلیارد برابر جرم خورشید است
کهکشانهای امروزی را میتوان بهطور کلی به دو دسته تقسیم کرد: کهکشانهای فعال که همچنان ستارههای جدید میسازند و کهکشانهای خفته که ستارهزایی در آنها تا حد زیادی متوقف شده است. برای درک ریشهی کهکشانهای خفته که گاه «سرخ و مرده» خوانده میشوند، باید به دورانی برگشت که به ظهر کیهانی (عصر اوج شکلگیری کهکشانها) معروف است؛ دورهی اوج ستارهزایی در جهان و زمانی که سیاهچالههای کلانجرم با هجوم گاز در جریان برخوردهای کهکشانی خیلی فعال شدند.
یک سیاهچالهی کلانجرم فعال که به کوازار (اختروش) تبدیل میشود، میتواند بادهای قدرتمندی تولید کند که گاز لازم برای ستارهزایی را گرم و پراکنده میکند. به این ترتیب، پیش از آنکه سیاهچاله وارد فاز غیرفعال شود، توانایی کهکشانش برای تولید ستارههای جدید را بهطور کامل از بین میبرد.
الیس میگوید: «به نظر میرسد سیاهچالهی مذکور مسئول از بینبردن گاز کهکشان در حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون سال پیشتر بوده باشد؛ شاید هم ۴۰۰ میلیون سال.»
سیاهچاله شش میلیارد برابر خورشید یا به عبارت دیگر، بیش از هزار برابر کمان ای* (Sagittarius A*)، سیاهچالهی مرکزی کهکشان راه شیری، جرم دارد. ستارههای پیرامونش نیز با شتابی حدود ۴۰۰ کیلومتر در ثانیه در مدار میچرخند.
گروه پژوهشی قصد دارد با رویکرد مذکور، اجرام مشابه دیگری را نیز مورد پژوهش قرار دهد. اندازهگیریهای دینامیک ستارهای با جیمز وب و همگرایی گرانشی میتواند تصویری از چگونگی خاموششدن کهکشانها و نقش سیاهچالهها در این فرآیند به دست دهد.
الیس توضیح میدهد: «حالا که میدانیم از نظر فنی امکانپذیر است، راه برای یافتن اجرام بیشتری از این دست نیز باز شده است. میتوانیم سرشماری از کهکشانهای سرخ و مردهای داشته باشیم که ستارههای جوان ندارند، دیدن کنیم که ستارهزاییشان چه زمانی خاموش شده و آیا سیاهچالهای در کار بوده است یا خیر. مسیری که پیش از این کاملاً ناممکن بود، حالا گشوده شده.»
علاوهبر جیمز وب، تلسکوپ اقلیدس نیز احتمالاً اجرام بیشتری را بهوسیله همگرایی گرانشی شناسایی خواهد کرد، امکان بررسی کردن جمعیتی گستردهتر از این اجرام را فراهم میسازد و پنجرهای به یکی از مهمترین لحظات در تاریخ تکامل کهکشانها میگشاید.
یافتههای پژوهش در مجلهی ساینس منتشر شده است.
