داروهای GLP-1 مانند اوزمپیک در سالهای اخیر برای درمان و کنترل بیماریهایی مثل دیابت نوع ۲ و چاقی تحولات بزرگی ایجاد کردند. اگرچه یوزرد اصلی این داروها کاهش قند خون و مهار اشتها است، اما دانشمندان پیوسته متوجه میشوند این داروها بر بخشهای مختلف سلامت انسان تأثیر میگذارند. اکنون پژوهش جدیدی اثری غیرمنتظره و تازه از این داروها را مشخص کرده است.
به ریپورت ساینسآلرت، مصرف داروهای GLP-1 با کاهش خطر ابتلا به «دژنراسیون ماکولای وابسته به سن» (AMD) همراه است. بیماری AMD یکی از شایعترین اختلالات چشمی و عامل اصلی نابینایی برگشتناپذیر در افراد سالمند محسوب میشود.
تأثیر مصرف داروهای GLP-1 بر بینایی
محققان دانشگاه پزشکی چونگشان در تایوان دادههای پزشکی بیش از ۱۵۷,۰۰۰ بیمار را مورد تحلیل دقیق قرار دادند. تمام شرکتکنندگان در این پژوهش بیش از ۶۰ سال سن داشتند و مبتلا به چاقی بودند، اما هیچیک سابقه ابتلا به دیابت نداشتند. این افراد به دو گروه همسان با تعداد تقریبی ۷۹ هزار نفر تقسیم شد.
گروه اول برای کنترل وزن خود مصرف داروهای GLP-1 را آغاز کرده بودند. گروه دوم برای کاهش وزن از سایر داروهای غیر GLP-1 استفاده میکردند. با پیگیری وضعیت بیماران در طول چند سال، مشخص شد افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده کرده بودند، در مقایسه با گروه دیگر کاهش معناداری در بروز بیماری دژنراسیون ماکولا (AMD) نشان دادند. بهطور کلی، مصرف داروهای GLP-1 با کاهش ۱۸ درصدی خطر ابتلا به AMD همراه بود.
پیشازاین نیز پژوهشهایی شواهدی از اثر محافظتی مشابه داروهای GLP-1 در برابر AMD ارائه داده بودند، اما بیشتر آن مطالعات روی مبتلایان به دیابت نوع ۲ انجام شده بود؛ یعنی همان بیماری اولیهای که این داروها برای درمان آن طراحی شده بودند. پژوهشگران در مطالعه جدید روی بیماران بدون دیابت تمرکز کردند تا فاکتورهای مربوط به قند خون و اثرات جانبی دیابت را که میتوانستند بر نتایج تحلیل تأثیر بگذارند، پاک کردن کنند.
درباره علت دقیق این اثر محافظتی هنوز قطعیت کاملی وجود ندارد، اما پژوهشگران دو فرضیه اصلی مطرح میکنند: داروهای GLP-1 ممکن است با کاهش التهاب در شبکیه چشم، از سلولهای بینایی محافظت کنند. نیز افراد مبتلا به چاقی که داروهای GLP-1 مصرف میکنند معمولاً کاهش وزن بیشتری نسبت به مصرفکنندگان سایر داروهای لاغری تجربه میکنند. خودِ کاهش وزن به تنهایی التهاب سیستمیک و استرس اکسیداتیو را کاهش میدهد که این موضوع میتواند ریسک بروز AMD را پایین بیاورد.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Diabetes, Obesity and Metabolism منتشر شده است.
