دولت مصر به تازگی از دو کشف بزرگ باستانشناسی خبر داده که شامل یک شهر مسکونی سالم از دوران امپراتوری بیزانس در صحرای غربی و مجموعهای از مقبرههای باستانی در نزدیکی شهر اسکندریه میشود. این یافتهها بینش ارزشمندی درباره زندگی روزمره در مصر باستان ارائه میدهند و انتظار میرود صنعت گردشگری این کشور را نیز تقویت کنند.
به ریپورت CNN، اولین کشف بزرگ در منطقه واحه الداخله اتفاق افتاده و مربوط به بقایای یک شهر پررونق بیزانسی متعلق به قرن چهارم میلادی میشود. این سکونتگاه که در زمان تسلط امپراتوری بیزانس بر مصر بنا شده بود، جزئیاتی از توسعه شهری و فعالیتهای اقتصادی آن دوران را نشان میدهد.
«هشام اللیثی»، دبیرکل شورای عالی آثار باستانی مصر، دراینباره توضیح میدهد که باستانشناسان یک نقشه شهری بسیار دقیق را کشف کردهاند که در آن خیابانهای اصلی شمالی-جنوبی با خیابانهای شرقی-غربی تلاقی پیدا کرده و میدانهای باز و فضاهای عمومی را شکل دادهاند.
به گفته «محمود مسعود»، رئیس این هیئت باستانشناسی، مهمترین سازههای کشفشده در این شهر شامل یک کلیسای بازیلیکا است که قدمت آن به اواسط قرن چهارم بازمیگردد و بر خیابانهای اصلی شهر مشرف است.
در کنار این کلیسا، بقایای دو برج نگهبانی نیز یافت شده است که وظیفه محافظت از حومه شهر را برعهده داشتهاند. این محوطه باستانی نیز دارای سازههایی با استحکامات شدید، دیوارهای دفاعی ضخیم و خانههای متعددی است که برخی از آنها دارای سالنهای پذیرایی و سقفهای طاقدار هستند.
یکی از این بناها متعلق به شخصی به نام «تیسوس» (Tisous) است که شماس کلیسا در نیمه دوم قرن بود. محققان بر این باورند که این مکان پیش از ساخت کلیسای اصلی شهر، به عنوان یک کلیسای خانگی مورد استفاده قرار میگرفت. درحالحاضر، واحه الداخله در فهرست موقت یونسکو قرار دارد و یک گام دیگر به ثبت جهانی نزدیک شده است.
کشف شهر گمشده بیزانسی و مقبرههای باستانی
کاوشهای بیشتر در این واحه باستانی باعث کشف تنورهای پخت نان، آشپزخانهها و ابزارهای سنگی آسیاب شده است که رونق تولید مواد غذایی در این منطقه را نشان میدهند. پژوهشگران نیز سکههای برنزی بسیار سالمی را پیدا کردهاند که روی آنها پرترههایی از امپراتوران بیزانس، کتیبههای لاتین و نمادهای مسیحی نقش بسته است. در کنار این موارد، مجموعهای از سکههای طلا متعلق به دوران حکومت «کنستانتیوس دوم»، امپراتور روم که بین سالهای ۳۳۷ تا ۳۶۱ میلادی حکومت میکرد، نیز از دل خاک بیرون کشیده شد.
نیز، رئیس نهاد آثار باستانی اسلامی، قبطی و یهودی کشور مصر، میگوید که تیم کاوش حدود ۲۰۰ قطعه سفالی Ostraca کشف کردهاند. این قطعات سفالی که ابزاری برای نوشتن بودند، حاوی کتیبههایی هستند که جزئیات معاملات تجاری، نامهنگاریها و سایر جنبههای زندگی روزمره مردم آن زمان را شرح میدهند.
در بخش دیگری از این اکتشافات، تیمی از باستانشناسان در سایت تاریخی مارینا العلمین واقع در ۱۰۰ کیلومتری غرب اسکندریه، موفق به کشف ۱۸ مقبره باستانی شدند. با این حساب، تعداد کل مقبرههای کشفشده در این سایت به ۴۸ مورد میرسد که شامل ۱۱ مقبره تراشیدهشده در صخره با عمق هشت متر و هفت مقبره سطحی ساختهشده از سنگ آهک است.
آثار باستانی به دست آمده از این مقبرهها شامل ظروف سفالی، چراغها، بشقابها، محرابها و حوضچههای سنگ آهکی است. به گفته رئیس هیئت کاوش در این منطقه یکی از جذابترین یافتهها یک تابوت گرانیتی به طول دو و نیم متر است که بقایای یک اسکلت را در خود جای داده و درحالحاضر توسط دانشمندان در دست بررسی کردن است. در نزدیکی همین تابوت، بقایای یک مجسمه گچی ابوالهول نیز پیدا شده است.
تیم کاوشگران در این سایت با یک پدیده عجیب و جذاب به نام زبان طلایی روبهرو شدند. آنها چهار قطعه طلا را کشف کردند که در داخل دهان برخی از مردگان قرار داده شده بودند؛ عملی که ریشه در باورهای مذهبی و مراسم تدفین آن دوران دارد. سایت مارینا العلمین که برای اولینبار در سال ۱۹۸۶ کشف شد، احتمالاً همان شهر بندری باستانی و یونانی-رومی لوکاسپیس (Leukaspis) در حاشیه دریای مدیترانه است که از قرن دوم تا چهارم میلادی دورانی پررونق را سپری کرده است.
این یافتههای باستانشناسی در شرایطی رسانهای میشوند که صنعت گردشگری مصر پس از سالها درگیری با آشفتگیهای سیاسی و تبعات همهگیری ویروس کرونا، در مسیر بهبود و بازیابی قرار گرفته است. دولت مصر امیدوار است که این گنجینههای تاریخی با جذب گردشگران بیشتر، منابع ارزی این کشور را که بسیار به گردشگری و درآمدهای استراتژیک کانال سوئز وابسته است، تأمین کند.
