پژوهشگران با یک روش نوین موفق شدند سیستم ایمنی را ریست کردن و یک بیماری خودایمنی بسیار شدید را بهطور کامل مهار کنند. این بیماری نورومیلیت اپتیکا (NMO) نام دارد و در صورت عدم درمان میتواند ناتوانیهای جسمی بسیار شدیدی ایجاد کند. آنتیبادیهای مخرب (AQP4-IgG) در این بیماری، سلولهای پشتیبان آستروسیت را در مغز و نخاع انسان نابود میکنند. اکنون دانشمندان با روشی مبتنیبر سلولهای بنیادی اهدایی، توانستهاند سیستم ایمنی دو بیمار را مجدداً برنامهریزی و آنها را از مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی بینیاز کنند.
براساس ریپورت ساینسآلرت، پزشکان اکنون درمانهای مختلفی را برای کنترل این شرایط ارائه میدهند، اما این روشها معمولاً بسیار گرانقیمت هستند، همیشه اثربخشی لازم را ندارند و خطرات خاص خود را دارند.
در چنین شرایطی، محققان مؤسسه IRCCS ایتالیا، روش پیوند سلولهای بنیادی خونساز آلوژنیک (alloHCT) را به عنوان راهکاری مطمئنتر معرفی کردند. پزشکان در این روش درمانی، ابتدا با استفاده از داروهای شیمیدرمانی مانند Fludarabine و Treosulfan، سلولهای B بیمار را از بین میبرند تا سیستم ایمنی را برای ریست آماده کنند.
این سلولهای B همان عواملی هستند که آنتیبادیهای مخرب را برای حمله به سیستم عصبی تولید میکنند. متخصصان پس از پاکسازی سیستم، سلولهای بنیادی سالم را از یک فرد اهداکننده وارد جریان خون بیمار میکنند تا این سلولها تکثیر شوند و سیستم دفاعی بدن را از پایه و بدون حضور عوامل مهاجم بازسازی کنند.
مهار بیماری خودایمنی با روش جدید
پژوهشگران این روش نوین را روی دو بیمار ۲۸ ساله اجرا کردند و اکنون پس از گذشت بیش از ۱۵ سال، نتایج خیرهکنندهای داشته است. محققان میگویند هر دو بیمار در تمام این سالها بدون نیاز به مصرف مداوم داروهای سرکوبکننده ایمنی، هیچگونه عودی را تجربه نکردهاند.
سیستم ایمنی جدید این افراد پایدار مانده است و آنتیبادیهای بیماریزا برای همیشه از بدن آنها ناپدید شدهاند. بیمارِ مرد در این پژوهش توانست عملکرد عصبی خود را بهبود بدهد، به زندگی عادی بازگردد و حتی پس از دریافت این درمان، صاحب دو فرزند شود. وضعیت بیمارِ زن نیز اگرچه تغییرات کمتری داشت، اما او اکنون کیفیت زندگی بسیار خوبی را تجربه میکند، نیازی به مصرف دارو ندارد و توانسته است بخشی از توانایی حرکتی بازوهای خود را مجدداً به دست بیاورد.
البته ژوهشگران یادآور میشوند که این روش بدون عارضه نیز نبوده است؛ بیمار مرد پس از پیوند دچار نقص ایمنی مزمن شد و اکنون به مکملهای آنتیبادی نیاز دارد. بیمار زن نیز به سرطان مثانه مبتلا شد و پزشکان تومور را با جراحی خارج کردند. هنوز محققان نتوانستهاند ارتباط مستقیمی میان این عوارض و فرایند پیوند پیدا کنند، اما درکل هشدار میدهند که متخصصان باید این روش را صرفاً برای بیماران جوانی در نظر بگیرند که به درمانهای استاندارد پاسخ نمیدهند و به نمونه بسیار تهاجمی بیماری مبتلا هستند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Med منتشر شده است.
