۶ روز است که اینترنت قطع شده و ایران عملاً از چرخه ارتباطات جهانی پاک کردن شده است. این اتفاق نه یک اختلال مقطعی است، نه یک تصمیم فنی کوتاهمدت؛ بلکه یک خاموشی کامل دیجیتال است که اثراتش مستقیم و بدون واسطه بر زندگی حرفهای، رسانهای و اقتصادی کشور فرود آمده است. در این وضعیت، زومجی بهعنوان یکی از قدیمیترین رسانههای حوزه سرگرمی در ایران، با بحرانی جدی روبهرو شده است.
یکی از بزرگترین و مخربترین نوتیفیکیشندهای این قطعی، قطع کامل ارتباطات بینالمللی زومجی با ناشران و شرکتهای خارجی است. ارتباطهایی که طی بیش از ده سال، با تلاش مستمر و طبق اعتماد حرفهای شکل گرفته بودند، حالا در عرض چند ساعت از بین رفتهاند. ایمیلها بیپاسخ ماندهاند، نوتیفیکیشنرسانهای بینالمللی از کار افتادهاند و در عمل، هیچ مسیر جایگزینی برای ادامه دادن همکاری وجود ندارد. رسانهای که قرار بود صدای مخاطب ایرانی در جهان باشد، حالا به سکوت رانده شده است.
این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که رسانههای ایرانی پیش از این نیز زیر فشار تحریمهای بینالمللی قرار داشتند. در سالهای اخیر، برخی ناشران خارجی صراحتاً اعلام کردند که به دلیل تحریمها قادر به ادامه دادن همکاری نیستند. حالا قطعی اینترنت، همان نوتیفیکیشن را از داخل تکرار میکند: همکاری با رسانههای ایرانی پرریسک، ناپایدار و غیرقابل اعتماد است. نوتیفیکیشنی که نهفقط به زومجی، بلکه به تمام رسانهها و فعالان حرفهای این حوزه ضربه میزند.
در روزهای گذشته، قرار بود محتوایی درباره یکی از بازیهایی که کد برنامه رسمی آن در اختیار زومجی قرار داشت منتشر شود؛ محتوایی که بهسادگی و فقط به دلیل قطع اینترنت، غیرقابل انتشار شد. اینها جزئیات کوچک نیستند. هر انتشار کنسلشده، هر ایمیل بیپاسخ و هر همکاری نیمهکاره، یک قدم دیگر به سمت از بین رفتن اعتبار رسانههای ایرانی در سطح جهانی است؛ اعتباری که بازسازی آن شاید سالها زمان ببرد، اگر اصلاً ممکن باشد.
هدف از انتشار این متن، مطالبه اجازه دسترسی ویژه برای رسانهها یا تولید محتوا در خلأ نیست. اینترنتی که یوزران به آن اجازه دسترسی نداشته باشند، برای ما نیز بیارزش است و علاقهای هم به نوشتن در مورد محتوایی که در دسترس یوزرانمان نباشد، نداریم. مسئله اما اینجاست که هزینه این تصمیمها فقط متوجه رسانهها نیست؛ بلکه مستقیماً به اعتماد، آینده حرفهای و امکان حضور ایران در گفتوگوی جهانی لطمه میزند.
قطع اینترنت شاید در نگاه تصمیمگیران، سادهترین و کمدردسرترین راهحل باشد، اما واقعیت این است که هر روز خاموشی دیجیتال، بخشی از سرمایه اجتماعی، اعتبار حرفهای و ارتباط ایران با جهان را میسوزاند. اینترنت که وصل شود، شاید نوتیفیکیشنها برسند؛ اما اعتماد از دسترفته، همکاریهای نابودشده و فرصتهایی که سوختند، به این سادگی بازنمیگردند. این هزینهای است که یکبار دیگر، بیصدا و بدون پاسخگویی، به همه تحمیل شده است.
