«مارک زاکربرگ»، بنیانگذار و مدیرعامل متا، بهتازگی در یک یادداشت ۶۵۰۰ کلمهای، دیدگاه متا در زمینه هوش مصنوعی، تاثیر آن بر جامعه و ایمنی و نحوه مواجهه سیاستگذاران با نظارت بر این صنعت را توضیح داده است. او نیز از مدلهای هوش مصنوعی وزنباز دفاع کرده و از اختصاص یک صندوق ۱ میلیارد دلاری برای سرمایهگذاری در جوامع میزبان دیتاسنترهای متا خبر داده است. سپس به نکات این یادداشت که مسیر آینده هوش مصنوعی متا را مشخص میکنند، میپردازیم.
۱. آینده اصلی هوش مصنوعی متنباز است
هدف پنهان این مقاله، معرفی مدل جدید هوش مصنوعی متا با نام Muse Glimmer بود که شامل وزنهای باز است و امکان دانلود اطلاعات تعیینکننده رفتار مدل را به یوزران میدهد. با وجود عدم اشاره مستقیم به نام این مدل در متن، زاکربرگ بر مزایای مدلهای متنباز تأکید دارد و میگوید این فناوری نیرویی مثبت و مهم برای توانمندسازی مردم و جلوگیری از تمرکزگرایی زیانبار برای اقتصاد و ایمنی است. او تصریح کرد که متا همچنان به کمک قوی از مدلهای متنباز ادامه دادن خواهد داد تا اجازه دسترسی عمومی به این ابزارها حفظ شود.
اگرچه زاکربرگ در نوشتههای خود به عدم عملیات موفق چشمگیر متا در بازار مدلهای بسته و تجاری اشارهای نکرد، اما اتخاذ استراتژی متنباز به این شرکت اجازه میدهد هوش مصنوعی را به شکل عمیقی در کالاها اصلی خود مانند اینستاگرام، فیسبوک و واتساپ یکپارچه کند.
۲. رونمایی از صندوق «آینده برای همه است»
به باور زاکربرگ، جوامعی که زیرساختهای سنگین هوش مصنوعی در آنها احداث میشود باید بهصورت مستقیم از این توسعه نفع ببرند. او برای تایید این دیدگاه به اقدامات پیشین متا اشاره کرد؛ از جمله اعطای پاداش ۵۰,۰۰۰ دلاری به معلمان در منطقه «ریچلند پریش» لوئیزیانا که محل ساخت یکی از دیتاسنترهای جدید است، و نیز ارائه آموزشهای فنی رایگان به نیروهای بومی تا بتوانند در فرایند ساخت و نگهداری این مراکز مشارکت داشته باشند. او تأکید کرده جوامعی که سرمایهگذاریهای بلندمدت دریافت میکنند، همراهی بیشتری با پروژههای توسعهای خواهند داشت.
بااینحال، صندوق ۱ میلیارد دلاری جدید متا با نام «Future Is for Everyone Fund» برای جلب رضایت عمومی با مسیر همواری روبهرو نیست، چرا که موج اعتراضات مردمی علیه ساخت دیتاسنترها در سطح ملی درحال گسترش است. عمده این شکایتها به آلودگی صوتی شدید و مصرف بالای انرژی این تأسیسات مربوط میشود؛ تا جایی که ایالت نیویورک قانون ممنوعیت یکساله برای احداث دیتاسنترهای بزرگ جدید را به تصویب رسانده و احتمال میرود ایالتهای دیگر نیز رویکرد مشابهی اتخاذ کنند.
۳. ایمنی مدلهای هوش مصنوعی
در پی انتشار ریپورتهای متعدد درباره رفتارهای غیرقابل پیشبینی و ناهنجار در مدلهای بسته شرکتهای OpenAI و آنتروپیک، زاکربرگ استدلال کرده که سیستمهای متنباز برخلاف تصور عمومی میتوانند سطح ایمنی هوش مصنوعی را ارتقا دهند. او معتقد است وقتی کد برنامههای یک سیستم در دسترس همگان باشد، تعداد بیشتری از متخصصان و پژوهشگران میتوانند آسیبپذیریها را شناسایی کرده، زیرساختها را مقاومسازی کنند و یوزران نیز به شتاب به امنترین ورژنهای بهروزرسانیشده اجازه دسترسی داشته باشند.
علاوهبراین، مدیرعامل متا پیشبینی میکند که تحقق کامل ابرهوش مصنوعی وضعیت ایمنی سایبری در جهان را به کلی تغییر خواهد داد. به گفته او، این جهش فناوری امکان راستیآزمایی و ایمنسازی بخش اعظم کد برنامههای برنامهنویسی موجود در دنیا را فراهم میسازد و پس اجازه دسترسی هکرها را برای سوءاستفاده از سیستمها، حتی با استفاده از ابزارهای پیچیده هوش مصنوعی، بسیار دشوار خواهد کرد.
۴. جنبههای مثبت نظارت دولتی
زاکربرگ در بخش دیگری از دیدگاههای خود به موضوع تنظیمگری خرید و پیشنهاد داد شرکتهایی که روی توسعه مدلهای پیشرو کار میکنند، «دادههای آموزشی میانی» را با نهادهای دولتی به اشتراک بگذارند. این پیشنهاد شامل ارزیابی مدلها پیش از تکمیل کامل فرایند آموزش است تا ارگانهای نظارتی بتوانند با بهرهگیری از کادر مهندسان مجرب خود، نقاط ضعف ایمنیی را در مراحل اولیه شناسایی و رفع کنند.
بهگفتهاو، این سازوکار به دولتها اجازه میدهد بدون ایجاد مانع در روند توسعه فناوری، اجازه دسترسی زودهنگام و شفافی به قدرتمندترین سیستمهای محاسباتی داشته باشند. علاوهبراین، او تأکید کرد که آزمایشگاههای توسعه هوش مصنوعی باید همکاری نزدیکی با نهادهای مجری قانون داشته باشند تا بتوان افراد یا گروههای سوءاستفادهکننده از این فناوری را به شتاب شناسایی و مهار کرد.
۵. جنبههای منفی نظارت دولتی
در مقابل، زاکربرگ هشدار داده که دولت ایالات متحده باید در برخی محدودیتهای سختگیرانه، به ویژه ممانعت از اجازه دسترسی به مدلهای پیشرفته کشورهای دیگر مثل دیپسیک یا Kimi K3 چین، تجدیدنظر کند. او تأکید کرده منع شهروندان و شرکتهای داخلی از بهکارگیری مدلهای برجسته متنباز (صرفنظر از مبدأ توسعه آنها) تنها به کاهش کیفیت هوش مصنوعی در دسترس جامعه منجر شده و انحصار قدرت را تشدید میکند.
نیز او با فرمولهای نظارتی شدید پس از دستیابی به ابرهوش مخالفت کرد و یادآور شد که در جوامع دمکراتیک، اصل بر آزادی اختیارات شهروندان است و محدودیتها تنها در موارد ضروری برای حفظ منافع عمومی اعمال میشوند. از نظر او، عدم اجازه دسترسی آزادانه مردم به ابرهوش شخصی میتواند به کنترل بیش از حد دولتها و تمرکز ناسالم قدرت در دست بخش محدودی از حاکمیت ختم شود.
۶. دیدگاه زاکربرگ درباره آینده مشاغل
درحالیکه بسیاری از شرکتهای فناوری تعدیل نیروهای خود را به افزایش بهرهوری ناشی از اتوماسیون و هوش مصنوعی ربط میدهند، زاکربرگ معتقد است نگرشهای بدبینانه درباره نابودی گسترده فرصتهای شغلی نادرست است. این اظهارات درحالی مطرح میشود که خود متا اوایل امسال ۱۰ درصد از نیروی کار خود را برای جبران هزینههای سنگین توسعه هوش مصنوعی تعدیل کرد، اما او همچنان اصرار دارد که فناوری جدید باعث بیکاری سراسری نخواهد شد.
او با مقایسه هوش مصنوعی و جهشهای تکنولوژیک گذشته استدلال کرده که این تحولات در نهایت به رفاه، ارتقای سطح سلامت و آزادی بیشتر انسانها منجر میشوند. زاکربرگ تأکید کرده دلیلی برای ترس از آیندهای که هوش مصنوعی در آن به جای نابودی انسانیت، به حل چالشهای بزرگ کمک میکند، وجود ندارد و ایده تمرکز شدید قدرت به بهانه خطرات هوش مصنوعی را کاملا نادرست دانست.
