افزایش جزئی، بدون نشانه برگشت واقعی
NetBlocks در آخرین ریپورت خود تأکید کرده است که اگرچه شاخصهای فنی در ساعات اولیه صبح نشانهای از بهبود بسیار محدود را نشان میدهند، اما هیچ نشانهای از برگشت قابلتوجه یا پایدار اینترنت در کشور دیدن نمیشود. به بیان دیگر، آنچه در دادهها دیده میشود بیشتر به نوسانهای جزئی شبکه شباهت دارد تا آغاز فرآیند رفع محدودیتها.
قطع سراسری و پایدار
مطابق دادههای منتشر شده از سوی نتبلاکس پیش از هفته گذشته گذشته، سطح وصل شدن اینترنت کشور در محدوده طبیعی خود قرار داشته است. از آن تاریخ به بعد و طی یک هفته اخیر افتی ناگهانی و شدید رخ داده که باعث سقوط وصل شدن به نزدیک صفر شده است. در روزهای بعد، این وضعیت تقریباً بدون تغییر ادامه دادن یافته و تنها در مقاطعی، وصل شدنات در کشور به عنوان یک درصد اعلام شده بود. NetBlocks این بازه را بهطور مشخص با عنوان SHUTDOWN (خاموشی) مشخص کرده است که نشاندهنده ماهیت ساختاری و هدفمند این اختلال است.
ادامه دادن این وضعیت به معنای آن است که بخش عمدهای از یوزران، کسبوکارها، خدمات آنلاین، ارتباطات بینالمللی و زیرساختهای دیجیتال کشور عملاً از دسترس خارج ماندهاند. وصل شدن ۲ درصدی معمولاً محدود به مسیرهای خاص، شبکههای داخلی یا ارتباطات بسیار گزینشی است و قابل استفاده عمومی محسوب نمیشود. نیز باید گفت اکنون با وصل شدن احتمالی به خدمت فیلترشکنها توسط یک یوزر، امکان برقراری وصل شدن به وبسایتهای ایرانی میسر نیست و بهنظر میرسد این موضوع بدان معنا باشد که هنوز دیتاسنترها وصل نیتسند.
کارشناسان معتقدند چنین سطحی از وصل شدن، نهتنها پاسخگوی نیازهای روزمره شهروندان نیست، بلکه امکان فعالیت پایدار برای تجارت الکترونیک، ارتباطات حرفهای، رسانهها و حتی خدمات حیاتی وابسته به اینترنت را نیز سلب میکند.
در کنار این ریپورتات و مشاهدات اخیر یوزران، برخی نشانههای فنی غیررسمی حاکی از آن است که تغییراتی محدود و منطقهای، بهویژه در بخش اینترنت ثابت، در حال وقوع است. طبق این مشاهدات، در حالی که اپراتورهای سیار مانند ایرانسل و همراه اول در بسیاری از نقاط همچنان دچار قطع یا محدودیت شدید هستند، در برخی مناطق وصل شدن روی خطوط ثابت بهصورت مقطعی برقرار شده است.
از جمله نشانههای قابل توجه در این میان، دریافت پاسخ پینگ از خدمت Cloudflare در برخی مسیرهاست؛ موضوعی که میتواند نشاندهنده بازگشایی محدود بخشی از زیرساختهای CDN یا مسیرهای خاص بینالمللی باشد. چنین سیگنالی معمولاً به معنای برگشت کامل اینترنت نیست، اما از منظر فنی حائز اهمیت تلقی میشود.
به صورت کلی بررسی کردنهای میدانی نشان میدهد در این ساعت، اگرچه برخی ابزارهای تغییر مسیر ترافیک (فیلترشکنها) امکان برقراری وصل شدن را فراهم کردهاند، اما وبسایتهایی که سرور آنها خارج از ایران قرار دارد ـ از جمله خدمتهایی مانند گوگل ـ بدون استفاده از این ابزارها همچنان در دسترس نیستند. در مقابل، هنگام استفاده از فیلترشکنها نیز اجازه دسترسی به وبسایتهای داخلی با اختلال کامل مواجه است. این الگوی نامتقارن اجازه دسترسی میتواند نشاندهنده تداوم تفکیک و اعمال همزمان محدودیت بر مسیرهای داخلی و خارجی ترافیک باشد و حاکی از آن است که وضعیت شبکه همچنان در مرحلهای ناپایدار و تحت کنترل قرار دارد.
وضعیت اینترنت برای شما چطور است و آیا میتوانید به اینترنت جهانی متصل شوید؟ آیا میتوانید به فیلترشکنها متصل شوید؟
